Warszawa, 26 września 2025 roku
Szanowny Pan
dr Karol Nawrocki
Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Prezydencie,
Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP”, Niezależne Stowarzyszenie Prokuratorów „AdVocem”, Fundacja Instytut na rzecz Kultury Prawnej „Ordo Iuris” i Fundacja “Warszawskie Seminarium Aksjologii Administracji” pragną zwrócić uwagę Pana Prezydenta na pilną potrzebę niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do ochrony konstytucyjnego ładu Rzeczypospolitej Polskiej.
19 września bieżącego roku Prokurator Generalny Waldemar Żurek wystosował do powołanych w ostatnich latach sędziów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego pisma, w których oświadczył, że ich powołania na urząd uważa za wadliwe, a składy orzekające z ich udziałem – za naruszające prawo do sądu ustanowionego ustawą. Zdaniem Prokuratora Generalnego wnioski te płyną z „utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”.
Poglądy te, choć w oczywisty sposób sprzeczne z prawem, co wynika bezpośrednio z treści art. 178 Konstytucji RP oraz z wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2022 r. (K 7/21), z dnia 25 marca 2019 r. (K 12/18), z dnia 7 października 2021 r. (K 3/21) nie są niczym zaskakującym, bowiem od 2015 roku są stale podnoszone przez stronnictwo przeciwne zmianom w wymiarze sprawiedliwości w Polsce.
Tym razem jednak ich przedstawienie zostało opatrzone dodatkiem
w postaci oświadczenia, że orzekanie przez tych sędziów Sądu Najwyższego
i Naczelnego Sądu Administracyjnego Prokurator Generalny uważa
za przestępstwo i że będzie od nich dochodzić zwrotu zadośćuczynień, które zostaną wypłacone osobom „których prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd zostało naruszone”.
Całość pisma trudno odczytać inaczej, niż jako żądanie, by sędziowie Sądu Najwyższego zaprzestali orzekania, pod groźbą zarzutów karnych
i powództw cywilnych. Jest rzeczą szokującą i bez precedensu, że takie oświadczenia płyną od centralnego organu władzy państwowej.
Żądanie to stanowi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, bowiem osoba sprawujące obecnie urząd Prokuratora Generalnego usiłuje groźbą bezprawną doprowadzić do zaprzestania czynności przez Sąd Najwyższy. Jednakowoż ściganie tego ewentualnego przestępstwa nie jest rzeczą Prezydenta. Istotny jest tu inny aspekt sprawy.
Gwarantowana przez art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP niezawisłość sędziów i niezależność sądów polega między innymi na zakazie ingerencji organów władzy wykonawczej w działanie sędziów i sądów. Tymczasem opisane wyżej pismo Prokuratora Generalnego wprost i rażąco ten zakaz narusza. Nie mając do tego żadnej podstawy prawnej Prokurator Generalny usiłuje zakazać sędziom orzekania, w dodatku grożąc im sankcjami za pełnienie ich urzędów zgodnie z prawem.
Ubocznie wypada zwrócić uwagę na fałsz zawarty w przedostatnim akapicie opisanego pisma. Rzeczpospolita Polska nie jest obowiązana
do zapłaty żadnych „zadośćuczynień” z mocy jakichkolwiek wyroków TSUE
lub ETPCz, ponieważ organy te nie mają prawa do wydawania żadnych wyroków ingerujących w polski wymiar sprawiedliwości, co potwierdziły wskazane wyżej wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2021 r. oraz z dnia 10 marca 2022 r. Fakt ten ignoruje obecne kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości, które z naruszeniem dyscypliny budżetowej zawiera ugody w sprawach zawisłych przed tymi organami.
Podkreślenia wymaga, iż bezprecedensowe, nacechowane instytucjonalną agresją działania Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka w niniejszym kontekście są nie tylko bezprawne, ale i skrajnie szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania całego systemu sądownictwa w Polsce. Każdy prokurator pozostaje zobowiązany
do przestrzegania prawa i strzeżenia praworządności. Spoczywa więc na nim obowiązek poszanowania niezawisłości sądów, która stanowi fundament demokratycznego państwa prawnego. To niezależność sędziów i niezawisłość sądów gwarantują obywatelom dostęp do obiektywnego, bezstronnego wymiaru sprawiedliwości, niezależnego od politycznych nacisków,
czy jakichkolwiek innych, pozamerytorycznych wpływów.
Prokurator Generalny, występując z absolutnie bezpodstawnymi roszczeniami wobec sędziów, którzy rzetelnie wykonują swoje obowiązki, urzędując i orzekając zgodnie z prawem, stwarza wyjątkowo niebezpieczny precedens. Jest to próba wywarcia silnej presji bezpośrednio godzącej
w niezawisłość sądów. Taki sposób postępowania stoi w jawnej sprzeczności
z Konstytucją RP, a także z międzynarodowymi standardami ochrony praw człowieka i obywatela, których Polska jest zobowiązana przestrzegać. Niezawisłość sądów jest wartością konstytucyjną i konwencyjną, a każdy krok mający na celu jej osłabienie, podważa zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości.
Ponadto, argumenty przedstawiane przez Prokuratora Generalnego,
a opierające się na rzekomej „wadliwości” powołań sędziów, są zdecydowanie chybione i całkowicie nieuzasadnione. Tego rodzaju tezy są nie tylko sprzeczne z obowiązującym prawem, ale stanowią również przejaw skrajnej ignorancji wobec wyroków Trybunału Konstytucyjnego, który w sprawach dotyczących powołań sędziowskich wielokrotnie podkreślał ich pełną zgodność
z Konstytucją RP. Prokurator Generalny, działając w tej sprawie w zupełnie nieakceptowalny w demokratycznym państwie sposób, nie tylko naruszył normy prawne, ale też podważył autorytet prokuratury oraz władzy sądowniczej jako niezależnej od innych władz.
Wszelkie działania podejmowane przez Prokuratora Generalnego, w tym wszystkie ich przejawy mające na celu wywieranie wpływu na decyzje sądów, są wysoce nieodpowiedzialne i z wszech miar szkodliwe. Skrajnie upolityczniony zespół prokuratorów, który wspiera ministerialne inicjatywy, uczyniono bezwolnym narzędziem w rękach partyjnych decydentów. Sprawiło to, że stał się kolejnym “łomem” brutalnie odartym z etosu służby publicznej. Prokuratura, która powinna działać na rzecz ochrony porządku prawnego,
nie może być wykorzystywana do realizacji doraźnych celów politycznych, szczególnie w sytuacji gdy oznacza to naruszanie podstawowych zasad państwa prawnego.
Z tych powodów w ocenie naszych organizacji opisane postępowanie Prokuratora Generalnego narusza konstytucyjny ład Państwa Polskiego.
W związku z tym apelujemy do Pana Prezydenta, o niezwłoczne podjęcie wszelkich możliwych działań właściwymi sobie narzędziami prawnymi w celu zapobieżenia negatywnym skutkom opisanej sytuacji. W szczególności poddajemy pod rozwagę wystąpienie, na podstawie art. 144 ust. 3 pkt 13 Konstytucji RP do Sejmu o pociągnięcie Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka do odpowiedzialności konstytucyjnej. Waldemar Żurek grożąc sędziom Sądu Najwyższego odpowiedzialnością odszkodowawczą za sprawowanie wymiaru sprawiedliwości mógł dopuścić się zbrodni zamachu stanu opisanej w art. 128 § 1 kodeksu karnego.
Zdecydowane działanie w tej sprawie jest absolutnie konieczne,
by obronić niezależność wymiaru sprawiedliwości przed nielegalną ingerencją, która grozi dalszą destabilizacją polskiego systemu prawno-ustrojowego.