Kraków, dnia 19 maja 2026r.

Prezes

Urzędu Ochrony Danych Osobowych

ul. Stanisława Moniuszki 1A

00-014 Warszawa

Skarżący:

– reprezentowani przez:

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP”  w Krakowie (KRS: 0001138713): Adres do korespondencji:

Skarga na naruszenie danych osobowych

Działając na podstawie art. 77 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2026r. „w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) [zwanym dalej: Rozporządzeniem lub Rozporządzeniem Parlamentu], działając w imieniu

wnoszę skargę:

na bezprawne przetwarzanie danych osobowych skarżących przez zgromadzenia ogólne sądów powszechnych w sposób naruszający Rozporządzenie i wnoszę o nałożenie na administratorów kar z art. 83 Rozporządzenia.  

Na wstępie wskazuję, że zgodnie z art. 80 ust. 1  Rozporządzenia, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów Sędziowie RP w Krakowie [zwane dalej: Stowarzyszeniem lub Stowarzyszeniem Sędziowie RP] może reprezentować swoich członków w zakresie ochrony ich danych osobowych.

Zgodnie z art. 80 ust.1 Rozporządzenia osoba, której dane dotyczą, ma prawo umocować podmiot, organizację lub zrzeszenie – które nie mają charakteru zarobkowego, zostały należycie ustanowione zgodnie z prawem państwa członkowskiego, mają cele statutowe leżące w interesie publicznym i działają w dziedzinie ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą, w związku z ochroną ich danych osobowych – do wniesienia w jej imieniu skargi oraz wykonywania w jej imieniu praw, o których mowa w art. 77, 78 i 79, oraz żądania w jej imieniu odszkodowania, o którym mowa w art. 82, jeżeli przewiduje to prawo państwa członkowskiego.

Jak wynika z powyższego artykułu, aby organizacja mogła reprezentować osoby w sprawach o ochronę danych osobowych koniecznym jest spełnienie czterech przesłanek:

  1. organizacja nie może mieć charakteru zarobkowego;
  2. cele statutowe musza leżeć w interesie publicznym;
  3. organizacja musi działać w dziedzinie ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą
  4. musi być ustanowiona zgodnie z prawem państwa członkowskiego

Jak wynika z § 4, z § 9 pkt. 5 statutu Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej i Stowarzyszenie nie ma charakteru zarobkowego. Wynika to również z celów działalności określonych w § 7 statutu. Z § 11 wynika zaś, że członkami stowarzyszenia mogą być tylko asesorowie i sędziowie w tym sędziowie w stanie spoczynku, a więc prowadzenie wyłącznie przez sędziów stowarzyszenia mającego charakter zarobkowy jest wyłączone. Cele działalności Stowarzyszenia to: wzmacnianie niezależności sądów i niezawisłości sędziów; upowszechnianie i ochrona praworządności; pogłębianie wiedzy prawniczej i metodyki pracy członków Stowarzyszenia; wyrażanie poglądów środowiska sędziowskiego w kwestiach ich dotyczących; integracja środowiska sędziowskiego; reprezentowanie sędziów w sprawach związanych ze sprawowanym urzędem; upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich; wspomaganie rozwoju demokratycznego państwa prawa. Nie ulega wątpliwości, że wskazane cele leżą w interesie publicznym, albowiem są to cele charakterystyczne dla państwa prawa. Z § 7.1.7) wprost wynika, że jednym z celów jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich.

            Stowarzyszenie działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2261) i jest zarejestrowane. Działa więc zgodnie z prawem.

Uzupełniająco należy również dodać, że zgodnie z § 7.1.6) statutu do celów działalności Stowarzyszenia należy reprezentowanie sędziów w sprawach związanych ze sprawowanym urzędem.

            Podsumowując Stowarzyszenie może reprezentować sędziów – na podstawie art. 80 Rozporządzenia.

Działając na podstawie art. 77 Rozporządzenia, w imieniu osób na rzecz których działa Stowarzyszenie, składamy skargę, w związku z podejrzeniem nielegalnego przetwarzania danych osobowych na zgromadzeniach sędziów opiniujących kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, które odbywały się w wielu sądach powszechnych na terenie całego kraju w dniu 20 kwietnia 2026r.    

Osoby które reprezentujemy – w trybie art. 11 a ustawy z dnia 12 maja 2011r. „o Krajowej Radzie Sądownictwa” w związku z obwieszczeniem Marszałka Sejmu z dnia 11 lutego 2026r. (MP z 2026r., poz. 197) – zgłosiły swoje kandydatury na członków Krajowej Rady Sądownictwa.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, w szczególności przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, wyboru piętnastu członków KRS spośród sędziów dokonuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga, że ustawa ta nie przewiduje jakiejkolwiek procedury udziału jakichkolwiek zgromadzeń ogólnych sędziów sądu apelacyjnego, sądu okręgowego i sądu rejonowego, które działają na podstawie art. 3 § 2 ustawy „prawo o ustroju sądów powszechnych”. Również ustawa „prawo o ustroju sądów powszechnych” nie przewiduje udziału tych zgromadzeń w procedurze wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa. Żaden inny przepis prawa nie przewiduje też opiniowania kandydatów przez środowisko sędziowskie.

Uchwała Sejmu RP, zachęcająca do przedstawienia przez Zgromadzenia Ogólne opinii o kandydatach do KRS, o której mowa powyżej, nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jej treść wykazuje jedynie wolę polityczną Sejmu. Tym samym nie może ona stanowić podstawy prawnej do podejmowania czynności skutkujących przetwarzaniem danych osobowych.

Czynności niezbędne do organizacji procesu wyłaniania kandydatów do KRS znajdujących poparcie zgromadzeń obejmują działania, które niewątpliwie stanowią przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 2 RODO np. przekazanie listy sędziów, wydawania kart do głosowania, liczenie głosów.

Dla oceny zgodności tych działań z przepisami RODO kluczowe znaczenie ma ustalenie istnienia podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych przewidzianej w art. 6 ust. 1 RODO. W analizowanej sprawie, żadna z przesłanek legalizujących przetwarzanie danych nie znajduje zastosowania.

Przesłanka wyrażona w art. 6 ust. 1 lit. c RODO (przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze) nie może mieć zastosowania, ponieważ brak jest przepisu prawa powszechnie obowiązującego, nakładającego obowiązek przeprowadzenia procedury wyłaniania kandydatów lub jakiejkolwiek formy opiniowania kandydatów przez zgromadzenia sędziów.

Nie znajduje również zastosowania przesłanka z art. 6 ust. 1 lit e RODO, dotycząca przetwarzania niezbędnego do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Warunkiem zastosowania tej przesłanki, zgodnie z art. 6 ust. 3 RODO, jest istnienie wyraźnej podstawy prawnej, określającej cel przetwarzania, jak i podmiot uprawniony do jego realizacji, a podstawa ta musi być określona w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego, któremu podlega administrator. W analizowanej sytuacji brak jest takiej podstawy.

Nie znajduje także zastosowanie art. 6 ust. 1 lit a RODO, stanowiący, że przetwarzanie danych osobowych jest możliwe, gdy osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na ich przetwarzanie. Co prawda kandydaci na członków KRS wyrazili zgodę na udział w procedurze wyborczej prowadzonej przez Sejm, określonej w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Nie można natomiast domniemywać, że wyrazili oni zgodę na przetwarzanie ich danych przez nieokreślone podmioty w ramach nieformalnych procedur środowiskowych. Co więcej wyrazili oni powszechny sprzeciw przeciwko przetwarzaniu ich danych. Wyrażone przez nich zgoda, stanowiąca jeden z wymogów formalnych kandydowania na członka KRS, nie obejmuje analizowanego zakresu przetwarzania i nie spełnia wymogów określonych w art. 4 pkt 11 oraz art. 7 RODO.

Również przesłanka z art. 6 ust. 1 lit f RODO (przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią) nie może stanowić podstawy przetwarzania danych kandydatów do KRS. Regulacja ta nie ma bowiem zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań. Już na marginesie należy podkreślić, że do zadań zgromadzeń czy organów Sądu nie należy przeprowadzanie procedury wyłaniania kandydatów do KRS. Nie będzie również miał zastosowania wyjątek stanowiący, że przetwarzanie danych osobowych jest możliwe w sytuacji, w której nadrzędny charakter uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora mają interesy lub podstawowe prawa lub wolności osoby, której dane dotyczą. W analizowanym stanie faktycznym wykazanie nadrzędności interesów administratora nad interesem kandydatów do KRS jest niemożliwe.

Podjęcie czynności w procedurze wyłaniania kandydatów pozostaje również w sprzeczności z podstawowymi zasadami przetwarzania danych osobowych, określonych w art. 5 ust. 1 RODO, w szczególności z zasadą zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości (lit.a) oraz zasadą ograniczenia celu (lit. b).

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w analizowanej sprawie brak jest podmiotu, który mógłby zostać jednoznacznie uznany za administratora danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO. Ani sędziowie działający indywidualnie, ani Zgromadzenia Ogólne, ani też sąd jako jednostka organizacyjna nie posiadają ustawowego umocowania do podjęcia tego rodzaju działań. Prowadzi to do sytuacji przetwarzania danych osobowych poza jakimikolwiek ramami organizacyjnymi i prawnymi, co stanowi istotne naruszenie zasady rozliczalności, określonej w art. 5 ust. 2 RODO.

Niezależnie od powyższych ustaleń należy wskazać, że działania Zgromadzeń pozostawały również w sprzeczności z regulacjami dotyczącymi praw osób, których dane dotyczą, określonymi w Rozdziale III RODO.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 RODO osoba, której dane dotyczą, ma prawo w dowolnym momencie wnieść sprzeciw wobec przetwarzania jej danych osobowych, jeśli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e lub f RODO. Ponadto, na podstawie art. 18 ust. 1 RODO, osoba ta ma prawo żądać ograniczenia przetwarzania danych w przypadkach wskazanych w tym przepisie, w szczególności gdy kwestionuje zgodność przetwarzania z prawem.

Realizacja powyższych praw wymaga istnienia administratora danych w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO, który byłby w stanie przyjąć żądanie, dokonać jego oceny oraz zapewnić jego wykonanie. W analizowanej sytuacji brak jest jednak jednoznacznie ustalonego podmiotu, który mógłby skutecznie realizować obowiązki administratora, co prowadzić może do faktycznego pozbawienia kandydatów możliwości wykonywania przysługujących im praw.

Tym samym przetwarzanie danych osobowych kandydatów do KRS w ramach nieformalnej procedury, nieprzewidzianej przepisami prawa, odbywały się bez podstawy prawnej i naruszały prawa osób, których dane dotyczą, w tym prawo do sprzeciwu oraz prawo do ograniczenia przetwarzania.

W przypadku uznania, w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO, Sądy za administratora danych osobowych kandydatów — wobec zaangażowania zasobów organizacyjnych sądu w działania związane z organizacją procedury wyłaniania kandydatów, w szczególności poprzez wykorzystanie infrastruktury technicznej, systemów informatycznych lub wsparcia administracyjnego – na Sądzie spoczywałyby obowiązki wynikające z przepisów RODO, w tym konieczność wykazania istnienia podstawy prawnej do przetwarzania danych osobowych zgodnie z art. 6 ust. 1 RODO oraz zapewnienia realizacji zasad przetwarzania określonych w art. 5 ust. 1 i 2 RODO. W świetle przedstawionej analizy spełnienie tych obowiązków jest w praktyce niemożliwe.

W konsekwencji należy uznać, że przetwarzanie danych osobowych kandydatów na członków KRS w ramach nieformalnej procedury nie znajduje podstawy prawnej i stanowi naruszenie przepisów RODO.

W imieniu

Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Sędziów

Sędziowie RP  w Krakowie

Prezes Zarządu

Zygmunt Drożdżejko

Załączniki:

Pełnomocnictwo od skarżących

Wydruk z KRS dotyczący Stowarzyszenia

Statut Stowarzyszenia